Anasayfaİleri Yaşta Hamilelik ve Yumurtalık Dondurma İşlemi
Günümüzde evli ve doğurganlığını erteleme isteğinde bulunan kadınların, özellikle 37 yaş ve üzerindekilerin tüp bebek tedavisi yaptırıp döllenen yumurtları (embryo) dondurarak saklama seçeneğini ciddi olarak düşünmeleri gerekmektedir. Bunun bir seçenek olmadığı evli olmayan kadınlarda veya istenmediği durumlarda ise uygulanabilecek ileri yaşta gebelik – hamilelik alternatif uygulamaları ise aşağıdaki gibidir:
1. Yumurta dondurulması: Yumurtaların dondurulabilmesi için aslında 2 yöntem mevcuttur. Bunlardan birincisi, yumurtaların tüp bebek yönteminde olduğu gibi ilaçlarla uyarılmasının hemen ardından toplanması ve döllenme işlemi gerçekleştirilmeden dondurulmasıdır. İkinci yöntem ise ilaç ile uyarılma yapılmadan olgunlaşmamış yumurtaların toplanması ve ardından hemen dondurulmasıdır. Son yıllardaki tıbbi gelişmeler ışığında yumurta dondurulması daha başarılı bit yöntem haline gelmiş ve daha sonra bu yumurtaların tüp bebek yöntemleri kullanılarak döllenmesi ile gebelik – hamilelik elde edilmeye başlanmıştır. Ancak yumurtanın bölünme ile ilgili yapılarının dondurulma ve çözülmeye karşı olan hassasiyeti bu yöntemin taze yumurtalar ile yapılan tüp bebek uygulamaları ile kıyaslandığında daha başarısız sonuçlar alınmasına neden olabilmektedir.
1. Yumurta dondurulması işleminde de bahsedilen dondurma ve çözülme işlemleri sebebiyle elde edilen başarı oranındaki düşüşe karşı, son yıllarda gelişen yumurtalık dondurma – vitrifikasyon işleminin ortaya çıkması ile hem çözülme sonrasında yumurtaların hayatiyet oranı artmış hem de bazı gruplar tarafından taze yumurtalar ile elde edilene benzer gebelik – hamilelik oranları sağlanmıştır. 35 yaşın üzerinde henüz evlenmemiş kadınların rağbet ettiği bu yöntem ile Tüp Bebek uygulamalarına benzer şekilde yumurtalıklar uyarılmakta ve daha sonra ultrason eşliğinde toplanan yumurtalar vitrifiye yöntemi kullanılarak saklanmaktadır. Yumurtası vitrifiye yöntemi ile korunmuş olan kadınların ileriki yaşlarda evlenmelerinin ardından bu yumurtalar çözülerek eşlerinin spermleri ile döllenip rahim içine transfer edilerek gebelik – hamilelik elde edilmesi mümkün kılınabilmektedir. Son gelişmeler ve teknik iyileşmeler sonrası vitrifikasyon yöntemi ile vitrifiye edilmiş yumurta başına gebelik oranları yaklaşık olarak %6-7 civarlarında 4-5 yumurta çözülmesini takip eden gebelik oranları ise %35 ler civarındadır. Bu oranlar ileri yaşta gebelik – hamilelik sağlanabilmesi için gayet iyi oranlardır.
3. Yumurtalık dokusu dondurulması: Yumurtalık dokusu dondurulması son zamanlarda tıp dünyasının gündemine gelebilmiş bir uygulamadır bu yöntem ile dünyada doğum yapan gebelik – hamilelik gerçekleşen kadın sayısı çok azdır. Cerrahi yöntemler (genellikle lapasokopi gibi) ile alınan yumurtalık dokusu veya yumurtalığın tamamı dondurulabilmektedir. Dondurmadan önce doku ince şeritler şeklinde kesilmektedir. Gerektiğinde bu doku yumurtalığın anatomik olarak bulunduğu yere (Ortotopik olarak) veya vücutta başka bir yere, örneğin ön kola (Heterotopik) olarak nakledilir. Ortotopik transplantasyon sonrası gebelikler bildirilmiş ise de dünyadaki toplam gebelik sayısı sadece 10’nun altındadır. Heterotopik transplantasyon sonrasında ise gebelik – hamilelik henüz bildirilmemiştir. Heterotopik transplantasyon sonrasında transplante edilen yumurtalıktan salgılanan bazı faktörlerin kemik iliğinde kök hücre yapımına neden olduğu ve bu kök hücrelerin daha önce fonksiyonunu kaybetmiş olan yumurtalığa giderek yeni yumurta yapımını uyardığı iddia edilmiş ise de bu henüz varsayımdan ibarettir ve gerçeklik kazanmamıştır.
(Oktay 2005)
